پرسش و پاسخ / روابط عاطفی
زمان مطالعه: ۶ دقیقه
تاریخ انتشار: 3 مرداد 1405
پرسش:
یکی از نزدیکان من مدتهاست در زندگی مشترکش احساس خوشبختی نمیکنه. همسرش محبت چندانی بهش نشون نمیده، رفتارهای کنترلگرانه و تحقیرکننده داره و حاضر هم نیست مسئولیت رفتارش رو بپذیره. این موضوع باعث شده حال روحی این فرد روزبهروز بدتر بشه.
من به عنوان یکی از نزدیکانش، چطور میتونم کمکش کنم؟ اصلاً باید بهش پیشنهاد بدم جدا بشه یا بهتره کار دیگهای انجام بدم؟
پاسخ
اول از همه باید بدونی که دیدن رنج کشیدن کسی که دوستش داری، واقعاً سخته. طبیعیه که دلت بخواد هر کاری از دستت برمیاد انجام بدی تا حالش بهتر بشه یا از اون رابطه بیرون بیاد.
اما یه واقعیت مهم وجود داره...
ما معمولاً نمیتونیم به جای آدمها تصمیم بگیریم یا مسیر زندگیشون رو تغییر بدیم؛ حتی اگر مطمئن باشیم در یک رابطه آسیبزا قرار گرفتن.
اگر این فرد واقعاً با کسی زندگی میکنه که رفتارهای کنترلگرانه، تحقیرکننده یا خودشیفتهوار داره، احتمالاً به مرور زمان اعتمادبهنفسش آسیب دیده، قدرت تصمیمگیریش کمتر شده و حتی ممکنه باور کرده باشه که حقش همین نوع رفتارهاست.
به همین خاطر، معمولاً نصیحت کردن، سرزنش کردن یا گفتن جملههایی مثل «چرا جدا نمیشی؟» یا «من بودم یک روز هم تحمل نمیکردم» کمکی بهش نمیکنه؛ بلکه ممکنه احساس تنهایی و ناتوانیش رو بیشتر هم بکنه.
کاری که از دست تو برمیاد، اینه که کنارش باشی.
به حرفهاش گوش بدی.
احساساتش رو جدی بگیری.
بهش این پیام رو بدی که میفهمی شرایط سختی رو تجربه میکنه.
در عین حال، آرومآروم تشویقش کنی که از یک روانشناس یا روانپزشک کمک بگیره. چون کسی که سالها در یک رابطه آسیبزا زندگی کرده، معمولاً فقط به یک توصیه ساده احتیاج نداره؛ بلکه نیاز داره الگوهای فکری، هیجانی و رفتاری خودش رو بهتر بشناسه و یاد بگیره چطور از خودش محافظت کنه، مرزهای سالمتری بسازه و تصمیمهای آگاهانهتری بگیره.
گاهی هم افرادی که سالها در فضای کنترل، تحقیر یا نادیده گرفته شدن بزرگ شدن، ناخودآگاه جذب رابطههایی میشن که براشون آشناست؛ نه لزوماً سالم. این به معنی ضعف یا ناتوانی اونها نیست؛ بلکه نتیجه الگوهاییه که سالها باهاش زندگی کردن و خوشبختانه قابل تغییره.
این مسئله را از سه زاویه ببین
زاویه اول؛ فرد آسیبدیده
کسی که مدتها در یک رابطه آسیبزا زندگی کرده، ممکنه از بیرون منفعل به نظر برسه؛ اما در درونش ترس، وابستگی، امید به تغییر و سردرگمی، همزمان وجود داشته باشه. به همین دلیل، خروج از رابطه همیشه به سادگی که دیگران تصور میکنن نیست.
زاویه دوم؛ اطرافیان
تو مسئول نجات دادن این آدم نیستی.
اما میتونی یکی از امنترین آدمهای زندگیش باشی؛ کسی که بدون قضاوت، شنونده خوبیه و در صورت نیاز، مسیر کمک تخصصی رو بهش نشون میده.
زاویه سوم؛ خود رابطه
رابطهای که در اون یکی از دو نفر دائماً احساس ترس، تحقیر، بیارزشی یا تنهایی میکنه، رابطه سالمی نیست. البته تشخیص اینکه چه اتفاقی در این رابطه در حال رخ دادنه، نیازمند بررسی دقیق و شنیدن روایت هر دو طرفه و نباید صرفاً بر اساس روایت یک نفر، درباره شخصیت یا اختلال روانی طرف مقابل قضاوت کرد.
اشتباه رایج
❌ اشتباه رایج
خیلی از اطرافیان فکر میکنن اگر دلیلهای منطقی بیارن، نصیحت کنن یا مدام بگن «جدا شو»، طرف مقابل حتماً تصمیمش رو عوض میکنه.
✅ نگاه سالمتر
آدمها معمولاً فقط با شنیدن یک توصیه، از یک رابطه آسیبزا خارج نمیشن. تغییر زمانی اتفاق میافته که احساس امنیت، حمایت و آمادگی روانی برای تصمیمگیری پیدا کنن. نقش تو این نیست که به جای اون تصمیم بگیری؛ نقش تو اینه که در مسیر آگاهانهتر شدن، همراهش باشی.
جمعبندی
اگر یکی از عزیزانت در یک رابطه آسیبزا گرفتار شده، مهمترین کمکی که میتونی بهش بکنی این نیست که براش تصمیم بگیری؛ بلکه اینه که بدون قضاوت کنارش بمونی، احساساتش رو جدی بگیری و در زمان مناسب، اون رو به سمت دریافت کمک تخصصی هدایت کنی.
یک دقیقه با خودت...
اگر یکی از عزیزانت بارها از رابطهای که در اون آسیب میبینه برات گفته، از خودت بپرس:
«من بیشتر دارم تلاش میکنم اون رو تغییر بدم، یا دارم کمک میکنم احساس امنیت کنه تا خودش بتونه تصمیم آگاهانهتری بگیره؟»
مطالب مرتبط
🎧 بیشتر بشنو
چرا بعضی آدمها در رابطههای آسیبزا میمونن؟
مرزهای سالم در روابط عاطفی
📖 بیشتر بخوان
شخصیت خودشیفته چیست؟
رابطه آسیبزا چه نشانههایی دارد؟
چرا از یک رابطه ناسالم خارج نمیشویم؟
❓پرسشهای مشابه
چرا با وجود آسیب دیدن، نمیتوانم از رابطه خارج شوم؟
چطور بفهمم در یک رابطه سمی هستم؟
آیا آدمهای خودشیفته تغییر میکنند؟