در سنین نوجوانی، کنجکاوی نسبت به روابط عاطفی و جنس مخالف طبیعی است، اما هنوز ظرفیتهای هیجانی و شناختی در حال شکلگیری هستند. در این مرحله، نقش والدین بیشتر از کنترل، به سمت هدایت و ایجاد امنیت عاطفی است.
زمان مطالعه: ۴ دقیقه
دستهبندی: نوجوانان و فرزندپروری
تاریخ انتشار: خرداد ۱۴۰۵
پرسش:
«سلام آقای دکتر
دختر ۱۲ سالهای دارم که دوستانش درگیر دوستی با جنس مخالف هستند. به نظر شما این نوع روابط در این سن کمکی به شناخت و زندگی آیندهشان میکند یا اساساً میتواند آسیبزا باشد؟»
پاسخ:
این سؤال یکی از نگرانیهای رایج والدین در دوران نوجوانی است و طبیعی است که نسبت به روابط اجتماعی فرزندتان حساس باشید.
1. درک وضعیت نوجوانی
در سنین نوجوانی، سیستم هیجانی و شناختی هنوز در حال رشد است. به همین دلیل نوجوانها ممکن است نسبت به تجربههای جدید، بهویژه روابط عاطفی، واکنشهای شدیدتر و هیجانیتری نشان دهند.
این موضوع به این معنا نیست که نوجوان "ناتوان" است، بلکه یعنی مهارتهای مدیریت هیجان و تصمیمگیری هنوز کامل و تثبیتشده نیست.
2. آیا این نوع روابط در این سن «سودمند» است؟
در اغلب موارد، روابط عاطفی جدی در سنین پایین (مثل ۱۲ سالگی) بیشتر از اینکه به شناخت سالم از رابطه کمک کند، میتواند باعث درگیریهای هیجانی، وابستگی زودهنگام و آسیبهای عاطفی شود.
در این سن، تمرکز اصلی باید روی:
رشد هویت فردی
مهارتهای اجتماعی سالم
و عزتنفس
باشد.
3. نقش والدین؛ کنترل یا هدایت؟
یکی از مهمترین نکات این است که واکنش شدید، تهدید یا قهر معمولاً نتیجه معکوس دارد.
نوجوان در این شرایط ممکن است:
رابطه را پنهان کند
یا از والدین فاصله بگیرد
به جای آن، ارتباط امن و گفتوگوی باز بسیار مؤثرتر است.
4. چگونه با نوجوان صحبت کنیم؟
به جای دستور مستقیم، بهتر است از گفتوگو استفاده شود:
«میخوام بدونم خودت درباره این رابطه چی فکر میکنی»
«اگر این رابطه تموم بشه، چه حسی خواهی داشت؟»
«به نظرت الان بیشتر دنبال دوستی هستی یا شناخت خودت؟»
این نوع گفتوگو باعث میشود نوجوان وارد فضای فکر کردن شود، نه مقاومت.
5. مرز مهم در فرزندپروری
والدین لازم نیست همه چیز را کنترل کنند، اما لازم است مرزهای رشدی را مشخص کنند.
یعنی:
اجازه تجربههای سالم اجتماعی داده شود
اما از رابطههای زودهنگام و وابستگی عاطفی شدید جلوگیری شود
بدون تحقیر یا تهدید
جمعبندی
دوستی با جنس مخالف در سن ۱۲ سالگی معمولاً بخشی از کنجکاویهای رشدی است، اما هنوز ظرفیت لازم برای مدیریت رابطه عاطفی جدی در این سن کامل نشده است.
نقش والدین در این مرحله بیشتر از منع یا کنترل، ایجاد گفتوگوی امن، آموزش مهارتهای هیجانی و حفظ ارتباط عاطفی با فرزند است.